Działalność Kół Gospodyń Wiejskich od lat odgrywa niezwykle ważną rolę w życiu społecznym i kulturalnym naszej gminy. Gospodynie z Lutomi Dolnej są nie tylko strażniczkami tradycji, ale również aktywnymi uczestniczkami wydarzeń, promującymi lokalną kulturę, kuchnię i zwyczaje. Skrót „KGW” w Waszym przypadku można zdecydowanie rozwinąć jako KOBIETY GOTOWE na WSZYSTKO – mówił wójt gminy Świdnica Bartłomiej Strózik.
W sobotnie popołudnie, 18 kwietnia Kobiety Gotowe na Wszystko, czyli gospodynie z Lutomi Dolnej świętowały swój okrągły 80. jubileusz.
Wydarzenie zgromadziło nie tylko byłe i obecne członkinie koła, ale także licznych gości – parlamentarzystów, samorządowców, przedstawicieli instytucji rządowych i rolniczych oraz zaprzyjaźnione koła gospodyń z terenu gminy Świdnica. Atmosfera wydarzenia była pełna wzruszeń i dumy. Nie zabrakło wspomnień o minionych dekadach działalności, podziękowań dla osób szczególnie zaangażowanych oraz słów uznania dla pracy gospodyń, które od pokoleń dbają o życie społeczne nie tylko swoich miejscowości, ale i gminy Świdnica.
Zimowe wieczory spędzamy na tworzeniu kwiatuszków z bibuły, które wiosną ozdobią naszą palmę. Latem zbieramy kłosy, z których powstają wieńce dożynkowe. Podczas Dożynek Gminnych częstujemy pysznymi pierogami, przygotowanymi według tradycyjnego przepisu. W międzyczasie bierzemy udział w licznych konkursach kulinarnych i nie tylko, tworzymy prezenty i rozdajemy je potrzebującym, starszym mieszkańcom, ale także znajdujemy czas na odpoczynek i dużo zwiedzamy, poznając najróżniejsze zakątki Polski i Świata, Nie ma czasu na nudę! – mówią gospodynie KGW Lutomia Dolna
Pierwsze na ziemiach polskich koło gospodyń wiejskich powstało w 1877 roku we wsi Janisławice, aczkolwiek podobna organizacja pod nazwą „Towarzystwo Gospodyń” działało już od 1866 roku we wsi Piaseczno na Pomorzu Gdańskim. „Towarzystwo Gospodyń” – taką nazwę przyjęła pierwsza organizacja kobieca, która powstała w marcu 1866r. w Piasecznie. Dopiero pół wieku później, tj. w 1918 r. organizacje kobiet wiejskich w Polsce przyjęły wspólną nazwę: „Koło Gospodyń Wiejskich”. W trudnym czasie, kiedy dopiero zaczęła się kształtować samorządność, kobiety stawiały sobie do realizacji bardzo ambitne zadania.
Obecnie na terenie gminy Świdnica prężnie działa kilkanaście Kół Gospodyń Wiejskich w miejscowościach, które pielęgnują bogatą, gminną tradycję. Członkinie miejscowych kół zabiegają o utrzymanie dorobku kulturowego tutejszego regionu, powołując często kolejne grupy do działania, czy tworząc stowarzyszenia. Promując sztukę ludową, członkinie KGW uczestniczą w organizowanych na terenie gminy, ale też w województwie imprezach kulturalnych. Bez wątpienia w tych działaniach wyróżniają się panie z KGW w Lutomi Dolnej.
W 1945 roku Polska zostaje wyzwolona. Na ziemie odzyskane przyjeżdżają osiedleńcy z całej Polski, aby pracować dla dobra ojczyzny i odbudować kraj z ruin wojennych. Dotychczasowa niemiecka wieś LEURTMOUZDORF przyjmuje nazwę Wielka Wieś (obecnie Lutomia), gdzie powstała w powojennej Polsce – Gromadzka Rada. Na jej terenie osiedliła się większość ludzi z województwa krakowskiego. W tejże Wielkiej Wsi (Lutomi) zaczęło się nowe życie dla jej mieszkańców. Przez wzajemną pomoc sąsiedzką zaczęli się poznawać i organizować życie kulturalno-oświatowe.
Pierwsze zapisy w kronice koła KGW z lat 1946-1987 prowadziła Pani Zofia Ludwiczak, a od 1988 – do 2024 Pani Maria Mikołajek, a od 2024 – do chwili obecnej Pani Lucyna Mroczek.
W 1946 r. powstaje Koło Gospodyń i Organizacja Młodzieżowa Wici. Zarząd Koła Gospodyń reprezentują: przewodnicząca Maria Klimala, wiceprzewodnicząca Maria Skrzypiec, skarbnik Janina Biernat. Pierwszą uroczystością z którą musi się zmierzyć 35 członkiń Koła są dożynki 1946 r. w Pszennie.
W kolejnych latach istnienia gospodynie czynnie biorą udział w kursach kroju szycia, cyklu spotkań Historia naszych Przodków”, prowadzonych przez Pana Stanisława Kotełko. Wtedy też zakupują pierwsze stroje. Warto dodać, że umiejętności haftowania, cerowania, gotowania należały do niezbędnych elementów edukacji kobiety na wsi. W 1950 r. Lutomia zostaje podzielona na Lutomię Górną i Lutomię Dolną. Organizuje się RSP. W 1952 r. koło gospodyń otrzymuje 80 arów pola. Obsiewają go lnem i za uzyskane plony zakupują pralkę dla wszystkich członkiń. Kończy się etap prania na tarze.
1964 r. powstaje Ośrodek Nowoczesna Gospodyni, który wspiera działalność koła gospodyń wiejskich. Ośrodek został wyposażony w nowoczesny sprzęt gospodarstwa domowego. Założono bibliotekę fachową rolniczo – hodowlaną. Zorganizowano szereg punktów usługowych; fryzjerstwo, naprawa sprzętu TV, repasacja, wypożyczanie sprzętu gospodarstwa domowego. Prowadzono intensywną edukację mieszkańców wsi poprzez organizację pokazów, kursów, szkoleń, prelekcji.
W 1970 r. gospodynie sieją jęczmień na swoim poletku, a za zbiór uszykują 7 tys. zł, które postanawiają przeznaczyć na książeczkę oszczędnościową koła. W 1983 r. powstaje zespół ludowy „Kadziołeczka: przy KGW w Lutomi. Zespół tworzyły członkinie koła. Pomocą w zorganizowaniu zespołu służył Ośrodek „Nowoczesna Gospodyni”. Opiekę nad zespołem przejął GOK w Świdnicy. Kierowniczką zespołu została Maria Mikołajek aż do 2011 roku. Skrupulatnie prowadząc też keonikę zespołu, za którą pracę w 2007 r. otrzymuje tytuł Zasłużony dla Gminy Świdnica.
Sobotni jubileusz upłynął na wspólnym biesiadowaniu, w gronie zaproszonych gości, wśród których nie mogło zabraknąć koła gospodyń z partnerskiej gminy Żukowo i na snuciu planów na kolejne inicjatywy KGW Lutomia Dolna.
Z okazji Jubileuszu 80.lecia działalności składamy na Wasze ręce najserdeczniejsze gratulacje. Dziękujemy za Was ogromny wkład w pielęgnowanie tradycji i kultury ludowej, integrację mieszkańców oraz reprezentowania naszej małej ojczyzny. Wasza praca to skarb dla lokalnej społeczności. Życzymy kolejnych lat pełnych pasji, zdrowia oraz niesłabnącej energii do podejmowania nowych wyzwań.